| |
NUTRITION & HEALTH
ROCZNIK 11, Nr 2 (41) - CALIVITA® INTERNATIONAL - POLSKA - LIPIEC 2008
Dr n. med. Danuta Broniarczyk-Pawlowska
specjalista położnictwa i ginekologii
ZDROWIE SEKSUALNE KOBIETY
Seksualność jest ważnym elementem życia człowieka,
który kształtuje jego osobowość, sprzyja tworzeniu trwałych
związków oraz umożliwia odczuwanie miłości. Na seksualność składają się zarówno zachowania cielesne, jak również
emocjonalne, intelektualne, społeczne, a nawet postawy
etyczne. Seksualność jest związana z rozwojem człowieka
przez całe jego życie, ma wpływ na możliwość pełnienia roli
mężczyzny i kobiety w społeczeństwie, budowania szczęśliwych związków, odczuwania przyjemności i satysfakcji w intymnych kontaktach.
Fizjologiczne aspekty seksualności
Ośrodki sterujące czynnościami seksualnymi znajdują się
w układzie limbicznym oraz w podwzgórzu mózgu. Kierują
one reakcjami seksualnymi oraz łączą bodźce nerwowe z
hormonalnymi, co wpływa na przebieg reakcji pobudzenia
seksualnego. Wrażliwość ośrodków seksualnych zlokalizowanych w podwzgórzu jest wynikiem pobudzająco-hamu-
jących bodźców z nadrzędnych ośrodków nerwowych.
receptorów oraz hormonów płciowych. Uszkodzenie tych
ośrodków obniża popęd seksualny, a nawet całkowicie go
znosi.
Kora mózgowa może pobudzać lub hamować reakcje seksualne uszkodzenie pewnych okolic kory mózgowej powodu-
je zmiany reaktywności seksualnej, może wystąpić obniżenie
lub zwiększenie aktywności seksualnej, czasami zupełny
brak hamowania impulsów seksualnych. Dzięki zdolnościom
kompensacyjnym nawet znaczne uszkodzenia mózgu mogą
nie wywoływać zaburzeń reaktywności seksualnej.
Istotne znaczenie w reaktywności seksualnej odgrywają
ośrodki seksualne znajdujące się w rdzeniu kręgowym
podlegają one kontroli kory mózgowej i struktur podkorowych, ale mogą działać autonomicznie, bez bodźców z wyż-
szych pięter ośrodkowego układu nerwowego (OUN).
Seksualność kobiety jest zjawiskiem złożonym, zależy od
czynników biologicznych (poziom potrzeb seksualnych,
mechanizmy Fizjologiczne reakcji seksualnych), psychologicznych (temperament i charakter kobiety) i socjologicznych
(czynniki środowiskowe, socjalne i kulturowe). Wymaga prawidłowo przebiegających oddziaływań pomiędzy procesami
poznawczymi, neurobiologicznymi i biochemicznymi.
Znaczącą rolę w przebiegu reakcji seksualnych pełni hormon tylnego płata przysadki mózgowej oksYtocYiw, która
odpowiada za nasze zachowania instynktowne oraz K-endorfiny,
wpływające na odczuwanie przyjemności i przywiązania do
partnera, gdy minie już czas działania frnyloelylouminy
aktywnej w początkowej, czasem gwałtownej fazie reakcji seksualnej.
Największe znaczenie w naszych zachowaniach i reakcjach seksualnych mająjednak hormony płciowe, a szczególnie estrogeny i androgcny. Estrogeny zwiększają przekrwienie narządów płciowych, regulują syntezę tlenku azotu (NO).
oraz zwiększają liczbę receptorów dla oksytocyny.
Stwierdzono, że poziom estrogenów < 50 pg/ml powoduje
spadek libido. Natomiast szczyt poziomu testosteronu (androgen) w połowie cyklu wiąże się ze wzrostem libido -
u kobiet, którym podawano androgcny z powodu hipoandrogenizmu zauważono zwiększone pożądanie oraz wyższy
stopień satysfakcji seksualnej.
Zaburzenia seksualne
Zaburzenia seksualne mogą wystąpić w każdym wieku,
jednak obniżenie libido, bolesne stosunki i wtórny brak orgazmu występują częściej u kobiet po 50 roku życia.
Stwierdzono, że zaburzenia seksualne u około 40%
pacjentów mogą być objawem innych chorób. Pierwotnymi chorobami prowadzącymi do zaburzeń seksualnych są
te choroby, które powodują przewlekłe zmęczenie - należą do
nich choroby nowotworowe, ciężkie niedokrwistości. choroby wątroby (zaburzenia seksualne mogą być wczesnym objawem marskości wątroby), gruźlica, niewydolność nerek,
zaawansowane stadia chorób przewlekłych.
Cukrzyca powoduje poważne problemy z powodu powikłań naczyniowych i neurologicznych oraz zmian metabolicznych. Stwierdzono, że nie tylko zaburza wzwód u mężczyzn, ale również upośledza zwilżanie pochwy u kobiety, a także negatywnie wpływa na reakcję tcchtaczkową.
Schorzenia reumatyczne mogą nasilać się w wyniku
zwiększonej aktywności seksualnej, szczególnie w okolicy
dolnej części kręgosłupa.
Leczenie nowotworów narządu rodnego wymaga często
leczenia chirurgicznego i radioterapii - może to prowadzić do dyspareunii u podanych tej terapii kobiet. Po operacjach ginekologicznych w wyniku uszkodzenia tkanki podśluzówkowej
i nabłonka pochwy oraz zmian anatomicznych, np. skrócenia
pochwy mogą występować dolegliwości, ograniczające możliwości pożycia seksualnego.
Warto zwrócić uwagę na możliwość występowania zaburzeń seksualnych podczas stosowania leczenia farmakologicznego. Leki z grupy adrenergicznych, adrenolitycznych,
antycholinergicznych oraz blokerów kanałów wapniowych
stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, zaburzeń krążenia obwodowego, choroby wrzodowej i jaskrze mogą obniżyć wydolność seksualną. Połączenie tych leków z alkoholem
lub narkotykami nasila zaburzenia dotyczące sfery seksualnej. Inhibitory monoaminooksydazy oraz pochodne fenotiazyny stosowane w neurologii i psychiatrii mogą również prowadzić do zaburzeń seksualnych.
Istotne dla przebiegu reakcji seksualnych jest stosowanie
doustnej tabletki antykoncepcyjnej, która od 1960 roku jest
coraz częściej stosowana jako metoda kontroli urodzeń.
W USA blisko co trzecia kobieta między 15 a 44 rokiem życia
stosuje tę metodę antykoncepcji. W Polsce odsetek kobiet
stosujących doustne tabletki antykoncepcyjne wzrósł z 8%
w 1992 roku do 28% w 2005 roku. Nowoczesne preparaty
z niskimi dawkami estrogenów mogą powodować większą
suchość pochwy i możliwe obniżenie nastroju, a przez
to mniejszą gotowość seksualną. Niekorzystny wpływ doustnej antykoncepcji na seksualność kobiety wynika również z
działania antyandrogennego - obserwuje się obniżenie poziomu
wolnego testosteronu o około 50%. Suchość pochwy nie
tylko utrudnia pożycie seksualne, ale może przyczyniać się
do występowania nawracających stanów zapalnych.
Aktywność seksualna a wiek
Pobudzenie seksualne jest złożoną reakcją nerwowo-naczyniową, która podlega istotnym zmianom w wyniku
starzenia się organizmu. U kobiet stwierdza się obniżenie
przepływu krwi w naczyniach pochwowych prowadzące do
zmniejszenia ukrwienia tkanki okołopochwowej i w efekcie
do zaburzonego procesu zwilżania pochwy. Zawartość elektrolitów w wydzielinie pochwowej obniża się, natomiast pH
pochwy rośnie z poziomu 4,0-5,5 w okresie reprodukcyjnym
do 6,0-8,0 w okresie klimakterium. Zanikanie czynności hormonalnej jajników powoduje zaburzenie procesu dojrzewania
nabłonka pochwy, przede wszystkim komórek powierzchniowych, niezbędnych do prawidłowego rozwoju pałeczek kwasu
mlekowego i utrzymania kwaśnego pH środowiska pochwy.
Flora bakteryjna pochwy zdrowej kobiety w okresie dojrzałości płciowej jest zdominowana przez pałeczki kwasu mlekowego - Lactohacillus acidophilus, Lactobacillus
fermentum. Lactohacillus plantarum, Lactobacillus brevis,
Lactohacilliis casei. Lactohacillus jenseni i Lactohacillus
catenaforme. Pałeczki kwasu mlekowego wpływają na
zachowanie równowagi środowiska pochwy poprzez
utrzymywanie kwaśnego odczynu i stymulację układu
odpornościowego. Ponadto mają zdolność hamowania
rozwoju bakterii chorobotwórczych w wyniku uwalniania
toksycznych produktów metabolizmu (nadtlenek wodoru).
U kobiet po menopauzie spadek poziomu estrogenów
powoduje zmiany zanikowe narządów rodnych. Niedobór
hormonów płciowych powoduje wzrost pH pochwy i spadek
ilości fizjologicznej flory bakteryjnej. Błona śluzowa
pochwy zanika, staje się coraz cieńsza, a nawet może rozwinąć się zanikowe zapalenie pochwy, równocześnie kanał
pochwy ulega skróceniu i zwężeniu, co przyczynia się do
bolesnych stosunków (dyspareunia). Proces dojrzewania
nabłonka pochwy ustaje, giną pałeczki kwasu mlekowego,
pH pochwy rośnie, co zwiększa podatność na stany zapalne,
szczególnie spowodowane bakteriami migrującymi z okolicy odbytu i skóry sromu. W hodowlach kultur bakteryjnych
wymazów z pochwy stwierdza się obecność szczepów
Staphylococcus aureus (5 razy częściej niż przed menopauzą), Corynehacterium sp. (3 razy częściej niż przed meno-
pauzą), Streptococcus agaiactue i Enterococcus fdecalis
(2 razy częściej niż przed menopauzą), Escherichia coli
(2 razy częściej niż przed menopauzą) oraz Kiehsiella pneiimoniae i Proteus mirabilis, których nie stwierdza się
w pochwie kobiet przed menopauzą. Również patogen
wewnątrzkomórkowy - Chlamydia trachomutis, występuje
częściej w drogach rodnych kobiet po menopauzie.
W okresie pomenopazalnym u kobiet, które nie stosują estrogenowej terapii zastępczej, brak glikogenu i wzrost pH
środowiska pochwy zmniejsza częstość występowania szczepów Candida alhicans z równoczesnym zmniejszeniem lub
brakiem obecności pałeczek kwasu mlekowego. Zapalenia
pochwy u kobiet w wieku rozrodczym najczęściej mają
etiologię bakteryjną, ale ostatnio obserwuje się wzrost częstości zakażeń grzybiczych oraz spadek infekcji spowodowanych rzęsistkiem pochwowym - Trichomonas vaginalis.
U kobiet po menopauzie 1/3 zapaleń pochwy ma etiologię
bakteryjną, grzybiczą lub rzęsistkową, a pozostałe 2/3 to
zanik pochwy (atrofia), alergie i choroby ogólne.
Obniżenie poziomu estrogenów powoduje również istotne
zmiany w układzie moczowym - w okolicy cewki moczowej pod wpływem niedoboru estrogenów obserwuje się:
zmniejszenie grubości błony śluzowej, pogorszenie ukrwienia, spadek zawartości kolagenu, zmiany zanikowe w tkan-
kach podporowych - mięśniowej i łącznotkankowej.
Prowadzi to do obniżenia narządu rodnego oraz wysiłkowego
nietrzymania moczu, które stwierdza się u około 15% kobiet
po menopauzie.
Dolegliwości związane ze zmianami zanikowymi w
układzie moczowo-plciowym występują u około 50% kobiet
po 60 roku życia, co znacząco obniża jakość życia i powoduje wiele problemów zdrowotnych. Warto zauważyć, że u wielu kobiet niedostateczne zwilżanie pochwy prowadzące do
bolesnych stosunków (dyspareunia) występuje dużo wcześniej, między 40 a 50 rokiem życia, z tendencją wzrostową
po 50 roku życia - po ukończeniu 55 lat dyspareunia
występuje 2 razy częściej niż do 40 roku życia.
Hormonalna terapia zastępcza
Ginekolodzy zalecają kobietom w tym okresie hormonalną terapię zastępczą (HTZ), która ma na celu przywrócenie równowagi w układzie hormonalnym. Po zastosowaniu HTZ
stwierdza się zwiększenie krążenia pochwowego, obniżenie
pH pochwy oraz wzrost ilości płynu pochwowego, a także
odbudowę błony śluzowej pochwy.
Hormonalna terapia zastępcza ma swoich zwolenników
i przeciwników, ponieważ pomimo wielu badań naukowych
prowadzonych na całym świecie nie wszystkie wątpliwości
dotyczące stosowania tej terapii zostały wyjaśnione.
W każdym przypadku lekarz powinien indywidualnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko leczenia hormonalnego
u pacjentki, którą zakwalifikuje do HTZ. Warto wiedzieć, że
istnieją przeciwwskazania bezwzględne i względne do stosowania hormonalnej terapii zastępczej - kobietom, u których
stwierdzi się przeciwwskazania do HTZ nie powinno się
stosować tej terapii pomimo potencjalnych korzyści, jakie
może ona przynieść.
Przeciwwskazania bezwzględne do HTZ:
- nie zdiagnozowane krwawienie z dróg rodnych
- rak piersi (przebyty lub aktualnie występujący)
- rak trzonu macicy
- choroba zatorowo-zakrzepowa (faza ostra
lub przebyta w ostatnich 5 latach)
- ciężkie choroby wątroby
- świeży zawał serca
- udar mózgu
Przeciwwskazania względne do HTZ:
- łagodne choroby piersi
- mięśniaki macicy
- kamica pęcherzyka żółciowego
- przewlekłe choroby wątroby
- rodzinna hiperlipidemia
- żylaki
- nadciśnienie tętnicze
- otyłość
- nałogowe palenie papierosów
- jaskra
- porfiria
- Objawy niepożądane związane ze stosowaniem estrogenów:
- nudności
- wzdęcia
- bolesność piersi
- migreny
- kamica żółciowa
- ciężkość nóg
- skurcze łydek
Objawy niepożądane związane ze stosowaniem androgenów:
- trądzik
- hirsutyzm
- pogrubienie i obniżenie głosu
Alternatywą dla terapii hormonalnej, która pomimo skuteczności nie jest powszechnie akceptowana z powodu prze-
ciwwskazań oraz możliwych skutków ubocznych, jest zastosowanie bezpiecznych składników pochodzenia naturalnego.
Mogą one:
- poprawić krążenie krwi w tkankach okołopochwowych
- znieść suchość pochwy, przywracając jej prawidłowe
nawilżenie
- wzmocnić ściany pochwy oraz zwiększyć ich elastyczność
i rozciągliwość
- złagodzić stany zapalne ze świadom, pieczeniem
i podrażnieniem pochwy
- utrzymać prawidłowe kwaśne pH środowiska pochwy,
które sprzyja rozwojowi pałeczek kwasu mlekowego,
a nie jest korzystne dla grzybów i bakterii
chorobotwórczych
Ekstrakt z algi Chlorella vulgaris
Wykazuje działanie nawilżające, odżywcze, wzmacniające
i stymulujące odnowę komórkową. Przywraca elastyczność
skóry i błony śluzowej, pobudza syntezę elastyny i kolagenu.
Eukaliptol
Eukaliptol (olejek eukaliptusowy) pozyskuje się z liści
oraz końców gałązek drzewa eukaliptusa (Eucałyptus glohulus),
poprzez destylację z parą wodną. Posiada właściwości antyseptyczne, działa bakteriobójczo, przeciwwirusowo, przyspiesza regenerację i gojenie uszkodzonych tkanek - stosowany
do leczenia ran, oparzeń, zakażeń, stanów zapalnych i obrzęków. Pomaga w leczeniu opryszczki narządów płciowych,
opryszczki warg, ospy wietrznej i półpaśca. Stosowany do
masażu łagodzi bóle reumatyczne i mięśniowe. Odstrasza
moskity i inne owady.
Ekstrakt z aloesu zwyczajnego
Aloes zwyczajny (Aloe harhudensis Miller) to roślina należąca do sukulentów. Rośnie w stanie naturalnym w Afryce
Południowej, na Półwyspie Arabskim, na Wyspach
Kanaryjskich i wyspach Oceanu Indyjskiego. Powszechnie
uprawiany w szklarniach jako roślina lecznicza, jest również
popularną rośliną ozdobną. Posiada grube, mięsiste liście,
w których gromadzi zapasy wody. Żel aloesowy uzyskiwany
z miąższu liści aloesu zwyczajnego zawiera liczne substancje aktywne: aloektyna, antranoidy, polisacharydy, oligosacharydy, glikoproteiny, fitosterole, makro- i mikroelementy.
Lecznicze właściwości aloesu są znane od 3000 lat p.n.e., był
ceniony w starożytnej Grecji i Rzymie. Stosowany doustnie
wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, bakteriobójcze, przeciwwirusowe, antyoksydacyjne, immunosty-
mulujące. Posiada właściwości regenerujące i wzmacniające,
pobudza i przyspiesza gojenie ran. Stosowany miejscowo
jako składnik preparatów do pielęgnacji skóry i śluzówek,
wspomaga regenerację i procesy obronne, działa osłaniające
i przeciwzapalnie. Posiada właściwości wirusobójcze,
grzybobójcze i bakteriobójcze - hamuje rozwój Candida
albicans, S. ureus oraz E. coli. Zwiększa odporność
organizmu na infekcje, szczególnie dróg oddechowych.
Stosowany miejscowo jako składnik preparatów do pielęgnacji skóry śluzówek wspomaga regenerację i procesy obronne,
działa osłaniające i przeciwzapalnie. Wykazuje działanie
nawilżające i poprawiające mikrokrażenie skóry i błony śluzowej. Jest stosowany w leczeniu stanów zapalnych, oparzeń, odmrożeń, łuszczycy, egzemy, po radioterapii.
Ekstrakt z rokitnika zwyczajnego
Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides) - krzew
z rodziny oliwnikowatych, występuje na rozległych obszarach Azji i Europy. Owoce rokitnika są bogate w witaminy
i składniki odżywcze. Lecznicze zastosowanie rokitnika ma
długie tradycje, szczególnie w Azji - Chiny, Tybet oraz
w Rosji. W starożytnej Grecji karmiono rokitnikiem konie,
aby miały błyszczącą sierść, stąd nazwa rodzajowa tej rośliny
Hippophae składa się z dwóch greckich wyrazów; hippos -
koń orazphaos - błyszczący. Owoce rokitnika to bogate źródło witamin (A, B, C, E), składników mineralnych oraz
wielu innych cennych składników biologicznie aktywnych -
m.in. flawonoidów (kwercetyna, izoramnetyna, kemferol).
Olej rokitnikowy zawiera karotenoidy, tokoferole i glicerydy
kwasów olejowego, palmitynowo-olejowego, linolowego,
linolenowego, palmitynowego i stearynowego. Przyspiesza
gojenie ran i regenerację naskórka, jest bardzo ceniony
w kosmetologii. Jest polecany do pielęgnacji skóry suchej,
łuszczącej się, z oznakami starzenia. Bogactwo składników
aktywnych (witaminy, minerały, flawonoidy, kwasy tłuszczowe) powoduje wielokierunkowe działanie: antyoksydacyjne,
odżywcze, nawilżające, regenerujące oraz hamujące procesy
starzenia biologicznego. Olej z rokitnikajest stosowany przy
leczeniu odleżyn, w egzemach, odmrożeniach, oparzeniach,
zapaleniach błony śluzowej pochwy i szyjki macicy oraz
chorób i uszkodzeń skóry, również po leczeniu radioterapią
w chorobach nowotworowych.
Ekstrakt z rumianku pospolitego
Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) to jedna
z najstarszych roślin leczniczych, należąca do rodziny astrowatych. Występuje w Europie, Azji, Ameryce Północnej
i Australii. Koszyczki kwiatowe rumianku zbierane są od
maja do września, a po wysuszeniu sporządza się z nich
wyciąg. Zawierają do l ,5% olejku eterycznego, który dostarcza wiele substancji o działaniu leczniczym: chamazulen, alfa bisabolol i jego tlenki, flawonoidy, kumaryny, cholinę, spiroeter, substancje śluzowe, witaminę C i sole mineralne.
Właściwości lecznicze rumianku są znane i cenione od starożytności. Wykazuje on działanie przeciwzapalne, odkażające, rozkurczowe, przeciwalergiezne, żółciopędne i uspokajające.
Łagodzi podrażnienia i urazy, przyspiesza gojenie ran, działa
przeciwbakteryjnie, ma zdolność wiązania toksyn. Stosowany jest zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, wchodzi
w skład wielu leków ziołowych oraz kosmetyków.
Ekstrakt z rozmarynu
Rozmaryn {Rosmarinus o/ficinalis} pochodzi z rejonu
Morza Śródziemnego. Jest uprawiany na całym świecie jako
roślina ogrodowa i lecznicza. Liść rozmarynu zawiera
l ,5-2,5% olejku eterycznego, w którym znajdują się następujące substancje aktywne: bomeol, cyneol, limonen, pinen,
kamfora, alkaloid rozmarynecyna, gorycz - kamozol, kwasy
rozmarynowy, kamozolowy, oleanolowy, flawonoidy, saponiny,
garbniki, olejki eteryczne. Lecznicze właściwości rozmarynu
znane są od starożytności. Wykazuje on działanie przeciwutleniające, odkażające, bakteriobójcze, przeciwzapalne,
rozkurczowe, przeciwbólowe, moczopędne, żółciopędne,
uspokajające, wzmacniające i antyseptyczne. Stosowany
w ropnych zmianach skóry, trądziku, wypryskach, opryszczce,
wspomaga leczenie stanów zapalnych narządów płciowych,
jamy ustnej i gardła. Uzupełnia leczenie stanów spastycznych jelit, dróg żółciowych i moczowych, problemów
trawiennych i zaburzeń czynności wątroby. Używany zewnętrznie łagodzi nerwobóle, bóle mięśniowe i rwę kulszową.
Elastyna
Białko, które utrzymuje elastyczność i zapewnia jędmość
skórze. W procesie starzenia biologicznego zmienia się struktura włókien elastyny - stają się zbite, wówczas skóra traci swoją elastyczność i zaczynają pojawiać się zmarszczki.
Kolagen
Białko, od którego zależy sprężystość i prawidłowe nawilżenie skóry oraz błon śluzowych, ma wpływ na regenerację
i odnowę komórkową. Starzenie biologiczne skóry wiąże się
z niedoborem kolagenu.
Ekstrakt z zielonej herbaty
Zielona herbata (Camellia .'iinensis) zawiera silne antyutleniacze - polifenole z grupy katechin. Neutralizuje wolne rodniki, wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwzakrzepowe. Uszczelnia
naczynia krwionośne. Stosowany miejscowo ekstrakt odżywia i nawilża skórę, hamuje procesy starzenia, łagodzi
podrażnienia jednocześnie oczyszczając z toksyn oraz działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie.
L-Arginina
Aminokwas, który bierze udział w metabolizmie mocznika, w syntezie DNA, stymuluje wydzielanie hormonu wzrostu z przysadki mózgowej. Biosynteza tlenku azotu (NO)
poprzez enzym syntazę tlenku azotu wymaga udziału L-argininy. Tlenek azotu jest wytwarzany przez komórki śródbłonka tętnic, w tkankach ulegających erekcji oraz przez zakończenia nerwowe. Cząsteczka NO jest nietrwała - rozpada się po 1-2 sekundach w wyniku reakcji z wolnymi rodnikami tlenowymi. Komórki śródbłonka wytwarzają tlenek azotu, który
dyfunduje do mięśniówki gładkiej naczynia - wtedy
w komórkach mięsni gładkich rośnie stężenie cGMP, co
prowadzi do rozkurczu naczyń. Ten mechanizm jest odpowiedzialny zarówno za ustępowanie bólu wieńcowego po
podaniu nitrogliceryny, jak i za wzwód prącia u mężczyzny
oraz przekrwienie warg sromowych, łechtaczki i pochwy
u kobiet. Tlenek azotu jest jednym z najważniejszych neuroprzekażników odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg
reakcji seksualnej. Uwolnienie tlenku azotu poprzez mechanizm NO-cGMP zwiększa dopływ krwi do łechtaczki oraz
pochwy, co poprawia nawilżenie błony śluzowej i zwiększa wrażliwość na bodźce. Obniżenie stężenia tlenku azotu
prowadzi do zaburzeń aktywności seksualnej u kobiet, a także przyczynia się do trudności w osiągnięciu orgazmu.
Za badania na tlenkiem azotu Robert F. Furchgott, Louis J. Ignarro i Freid Murad otrzymali w 1998 roku nagrodę
Nobla.
Składniki naturalne - korzyści
utrzymują prawidłowe nawilżenie błony śluzowej pochwy
i zapobiegają suchości pochwy
zwiększają ilość kolagenu w okolicach narządów
płciowych
zmniejszają ryzyko stanów zapalnych, szczególnie
nawracających
zapobiegają powstawaniu wysiłkowego nietrzymania
moczu
poprawiają jakość życia kobiety poprzez korzystny
wpływ na jej intymne kontakty z partnerem
wspomagają regenerację i przyspieszają gojenie
uszkodzeń śluzówki pochwy
Wypróbuj Calivita Intimoments
źródło: magazyn Nutrition and Health - Calivita International®
|
|
